Non esquecendo a Curros, lembrando a Rosalía.

I

Se reparásemos con calma na historia da nosa literatura, poida que nos decatásemos de que estamos deixando pasar por alto datas que ben merecían unha conmemoración.

O 11 de marzo, o tan sonado 11M, sería unha delas: nese día de 1881 ditouse a sentencia que absolvía definitivamente a Curros Enríquez das acusacións que contra el verquera o bispo de Ourense. Luciano Puga foi o avogado que logrou salvalo, pero na súa defensa participara tamén Juan Manuel Paz Novoa, que con anterioridade impartira clase na Escola de Comercio de Ribadeo. Certo é que o fixo en primeira instancia, e non con moito éxito, xa que daquela Curros fora condenado a máis de dous anos de cárcere e a 250 pesetas de multa.

II

O 11 M pasou sen que ninguén se acordase de Curros, pero creo que febreiro é xa o mes de Rosalía, por celebrarse o aniversario do seu nacemento.

Os meus pequechiños do agrupamento específico de 2º de ESO non quixeron quedar á marxe desta data e tamén homenaxearon a Rosalía. A nosa boa intención e a ilusión está fóra de dúbidas; o resultado que o valore cadaquén.

PREME NA IMAXE

Chemi Lombardero e a emigración a América na Mariña

Portada do libro

Agora cabía ben eiquí a impresión que deixaron os emigrantes galegos que eu tratei. Conservo na miña man dereita o estruchamento de milleiros de mans galegas, endurecidas polo traballo e moitas amolecidas pola folganza miserable. Vin o trunfo e a derrota de moitos galegos, pero endexamais ollei a súa felicidade.      (Castelao: Sempre en Galiza)

A felicidade debe ser un dos poucos aspectos que non analiza Chemi Lombardero en La huella de la emigración a América en el Cantábrico occidental, un estudo que o autor presentou hai pouco na biblioteca de Ribadeo, apadriñado polo xornalista Martín Fernández Vizoso que, nas súas intervencións, demostrou levar unha computadora na cabeza con datos ben interesantes sobre o tema. 

Ó longo de anos, o autor bebeu de fontes orais que aínda viven e, sobre todo, queimou os ollos na interminable bibliografía que supoñen os xornais da zona e arquivos diversos, case sempre mal organizados, onde constan listados de emigrantes, alistamentos de quintas e outros datos que tivo que revisar e ir contrastando liña por liña. Paciencia de taxidermista.

FOTO: J.A, La Voz de Galicia

Como resultado, case 200 páxinas nas que Chemi vai debullando cada detalle da emigración transoceánica dos mariñaos orixinarios da franxa que vai desde o concello de Valdés, na parte asturiana, ata O Valadouro e Foz, na banda galega. Cronoloxicamente, aínda que hai alusións anteriores e posteriores, céntrase no período comprendido entre finais do XIX e o comezo da guerra civil.

As causas da emigración, a percepción social do fenómeno, as accións filantrópicas dos emigrantes, as pegadas no urbanismo da zona, a promoción social dos retornados, a súa participación en colectivos cidadáns e políticos e as iniciativas emprendedoras que promoveron son os principais aspectos que Chemi analiza con detalle e con rigor nun estudo onde teñen cabida tanto as valoracións globais como a  anécdota individual, achegando numerosos detalles e nomes.

Certo é que Chemi preséntanos só o lado amable da emigración. Para que a radiografía sexa completa, botamos de menos a memoria do fracaso, que tamén o houbo, só que non deixou rastro tan visible.

Alberto Calvín, poeta de Pardiñas

Pouco coñezo a Alberto Calvín. Só mantivemos unha pequena conversa co gallo da presentación de Évos un ameicer guapo en Santiso. Nin moito falamos, que penso que tanto a el coma a min fáltannos recursos para abrir relacións cando non hai confianza. Pero, malia ás poucas palabras, gardo agradable recordo daquela breve parola.

Lembro que el, máis ou menos, dixo "e eu que fixen para que repararades en min?” Referíase ó feito de que Babarro e eu o incluísemos en Évos un ameicer guapo e A herdade que nós temos. Humildade.

Que fixeches, Alberto?! Manter vivas as palabras que agonizan e darlle uso fermoso en textos limpos. Paréceche pouco, Alberto?

Lembro tamén que me falou da falta da nai ou do pai –dubido agora-, do baleiro que deixa. Poida que hoxe o entenda mellor ca daquela.

Non nos volvemos ver, pero recordo a Alberto con moito agarimo e alegreime cando souben que obtivera unha mención de honra na VI edición do premio Arume de Poesía, convocado pola Fundación Neira Vilas, pola súa obra Flores de abruñeiros, lamentablemente inédita. Aquel día Alberto Calvín subiu ó podio a carón de Rafa Villar e Yolanda Castaño. Vaia compaña!

Alegreime de novo estes días cando souben da edición de Tiroliro. É o seu primeiro libro. En Taramundi, rodeado dos nenos que o recibiron recitando os seus poemas, Alberto acordouse unha vez máis de Xoán Babarro, o primeiro que o animou a escribir. Gratitude.

Falou tamén dun novo libro: O canto do carro. O fermoso título tráeme á memoria un fragmento do inesquecible relatorio de Felipe Lubián nas Xornadas Fermín Penzol celebradas en Ribadeo hai xa anos, publicado posteriormente en A Trabe de Ouro. Creo que hai algo que une a Alberto e a Felipe: a amor á súa terra e á súa lingua, máis alá das raias debuxadas nos mapas.

Desexo que o lapis de Alberto Calvín, afiado seguramente cunha navalla do seu amigo Juan Carlos Quintana, poña aínda moitos máis libros na biblioteca eonaviega, caladiñamente, como el fai as cousas.

Disparadores creativos: unha narcochapuza

I

“Nada hai na literatura que non sucedese antes na realidade; nada hai na literatura que estea tal e como sucedeu na realidade” –oínlle dicir unha vez a Torrente Ballester.

A realidade é fonte de inspiración e non sorprende que vivencias íntimas acaben sendo obxecto de tratamento artístico por un creador ou que feitos de gran transcendencia social (a guerra civil, o franquismo, o Prestige, ...) deran pé a que varios autores os tomasen como punto de partida para as súas obras. O que é raro é que un feito anecdótico, un pequeno detalle, funcione como disparador creativo para máis dunha persoa. Pero veremos que ás veces pasa.

II

O día 1 de decembro de 2006, Xuan Bello estivo no IES Gamallo Fierros de Ribadeo para falar da súa obra. Xuan Bello é unha das miñas poucas debilidades literarias. Eu son máis de textos concretos ou de libros ca de autores en xeral, pero no seu caso sábeme a mazá madurada en herba seca cada liña que escribe. Convidárao ó centro porque me amola que as culturas galega e asturiana estean viradas de costas sendo tan próximas e, máis aínda, por compartiren a póla común que é o galego do Eo-Navia. Falo de cultura, non de mapas con raias riscadas a capricho.

Aquel día Xuan Bello paseou por Ribadeo, tomou café no Cantón e leu a prensa, que recollía novos datos sobre un intento de introducir en Galicia un cargamento de droga valéndose dun narcosubmarino caseiro construído por un carpinteiro de ribeira que baixara os planos de internet. Unha chapuza ó estilo das que Carlos Mella retratara tan ben uns anos antes en “O conto do arrepiante crime galego”, artigo que deberían ler todos os delincuentes do país antes de botarse a facer unha falcatruada sen glamour para que todo o mundo acabe rindo á conta nosa.

Pouco tempo despois Xuan Bello enviábame un texto nacido aquel día daquela noticia. A partir da chapuceira operación do narcobatiscafo, el teceu un precioso relato no que, despois de que Ramiro, supervivente dun naufraxio, confese que o único que lle fastidia desta vida é non poder ver o propio enterro, Xuan remata referíndose á “lluz de Ribadeo qu’a mi me pon na mirada de siempre una mirada distinta. Mas o menos, digo yo, aquella que tendríen los contrabandistes que lo vien too. Too, menos la frontera”.

O conto publicouse daquela en castelán na prensa asturiana e, máis tarde, o autor incluiu a versión orixinal en asturiano no seu libro La hestoria tapecida. Ó lelo, imposible non lembrar “Os montes de Mourne”, un magnífico relato de Gerry Adams, que fala tamén de fronteiras que non hai, alá en Belfast. Pero iso queda para outro día.

III

Desde que no 2004 publicou a súa primeira obra, Diego Ameixeiras foi facendo camiño de seu na nosa literatura, converténdose nos últimos anos nun dos autores máis destacados da narrativa negra, tendencia inaugurada para a literatura galega por Carlos Reigosa con Crime en Compostela (1984).

En 2012 publicou Todo OK. Eu non lera esta novela ata estes días, e nada máis abrila, sorpréndome ó ver que comeza cunha reseña do asunto do narcosubmarino ó que antes nos referiamos:

“En agosto de 2006, unha organización colombiana planeou introducir en Galiza varias toneladas de cocaína cargadas no interior dun narcosubmarino, pero a operación nunca chegou a realizarse. O somerxible non reunía as mínimas condicións de seguridade e acabou sendo localizado pola Garda Civil tras ser abandonado cos motores en marcha e o depósito cheo de combustible.
Tres meses máis tarde, o xuíz ordenou a detención dos principais implicados no suceso.
[...]

Inés, involucrada naquela tentativa, loita por refacer a súa vida por carreiros dereitos, ou non tan dereitos, de xeito que o cárcere non se lle cruce no camiño.

IV

Nada teñen que ver, nin polo estilo nin polo contido, o relato de Xuan Bello e a novela de Diego Ameixeiras, pero os dous viron no mesmo motivo a luz para imaxinar. Unha noticia de prensa, unha chapuza do crime (des)organizado deu pé á creación literaria de dous autores distintos.

É que as historias literarias andan soltas por aí, á espera de que alguén as pille e as pula.

"Carta entr'aberta" de Ramón Traveso a Francisco Lanza

Pouco a pouco van aparecendo os textos dos nosos vellos poetas. En dúas ocasións (1 e 2) referímos xa a Ramón Traveso. Sospeitaba ter visto máis textos del, pero non lembraba cando nin onde. Hoxe, revisando arquivos, dei con este recorte de marzo de 1927 que me enviara Xoán Babarro, que gardara e que xa non lembraba.

O poema vai dirixido a Francisco Lanza, fundador e primeiro director de La Comarca del Eo. Ramón Traveso gaba o labor de Lanza como xornalista, dálle conta da propia saúde e pregúntalle por un tema que durante anos estivo presente na actualidade local: o trazado do ferrocarril. Nesta ocasión refírese ó ferrocarril central que había unir Ribadeo con Vilafranca e que nunca chegou a existir. Daquel proxecto, o único que quedou foi "Vilafranca do Bierzo" como nome para unha das rúas principais de Ribadeo e "Ribadeo" para unha de Vilafranca, tamén chamada "Calle del Agua".

Un texto esquecido de Manuel María

[SE CADRA INTERESA VER NOTA A FINAL ANTES DE COMEZAR A LER]

Segundo un autor vai deixando atrás anos e libros, vai aumentando a posibilidade de que algún editor queira publicar a súa Obra Completa, posibilidade que medra bastante se ó autor lle dá por morrer.

Cada caso é cada caso, pero se algo teñen en común as obras completas de todos os autores é que nunca están completas. Por moito interese que poña o recompilador, sempre ha de haber algún texto disperso que se lle escapa.

Manuel María non foi unha excepción. En 2001 Espiral Maior publicou a súa Obra poética completa (I e II), pero non inclúe todos os seus textos. O autor chairego faleceu no 2004, polo cal é é moi probable que el mesmo revisase a edición e que o feito de deixar fóra algúns textos fose unha decisión persoal consciente. Tamén pode ser que, tendo en conta a súa enorme fecundidade creativa, nin el mesmo conservase todos os poemas, especialmente os que se publicaron en revistas e non chegaron a editarse en formato libro.

Hai algúns anos chegou ás miñas mans un deses textos de Manuel María que non está na súa Obra poética completa, e aínda que xa o teño divulgado entre o meu alumnado e tamén nalgunha rede social, desde hoxe vouno deixar no meu blog para que se difunda urbi et orbi, que ben bonito é e ben merece saír do tobo no que está abandonado.

Trátase dunha separata numerada do nº XI de Papeles de Son Armadáns (febreiro de 1957), a revista que dirixía Camilo José Cela en Palma de Mallorca. En concreto, é o nº 40 dunha tirada de 50 exemplares. Nunha ocasión, tiven oportunidade de ensinarllo ó propio Manuel María e confesoume que nin el mesmo o conservaba.

A separata inclúe unha tradución do texto ó castelán feita por M. T., coa autorización do propio Manuel María. O poema vai dirixido a unha moza que está lonxe, porque a bota de menos. Trátase, seguramente, de Saleta Goi, a quen coñecera en 1956 e coa que casaría no 59. A sensación de ausencia acentúase pola presenza do outono, unha estación á que Manuel María lle prestou bastante atención nas súas composicións, ata o punto de dar título a un libro, no cal non sabemos se está incluído o texto ó que nos referimos. Outono, distancia, soidade...

Un no Outono non debe chorar pra non matarse.

Camilo José Cela nunca demostrou moito interese pola nosa lingua, pero sería inxusto non recoñecerlle que, xa nos anos 50, deu cabida na súa revista a autores que escribían en galego (Celso Emilio, Manuel María, Neira Vilas, ...) e a reseñas de libros galegos publicados por Galaxia. Seica o de Padrón morreu sen ver cumprido o seu desexo de que se coñecese ese seu apoio á cultura galega, segundo nos conta Carlos Casares “Á Marxe” o 18 de xaneiro de 2002. Supoño que o prematuro falecemento de Casares impediu que chegasen a publicarse eses papeis que unha bolseira fora recompilando na Fundación Cela.

Máis nada, que o que importa é o texto de Manuel María. Velaquí o deixo:

NOTA POSTERIOR:
Xusto é recoñecer un erro e agradecer a corrección que nos fan: comunícanme que o poema si está na Obra Completa porque se publicou en libro nos anos 60, pero desde a Fundación Manuel María indícanme que descoñecían que saíse anteriormente en "Papeles de Son Armadáns". Quede polo tanto esa pequena achega e o poema para quen queira desfrutalo

Ribadeo na "Antoloxía consultada de poesía galega" de Arturo Casas

Lin ultimamente a Antoloxía consultada da poesía galega (1976-2000) de Arturo Casas, que a un tamén lle gusta de vez en cando que lle dean as fabas escollidas. Tivera o libro varias veces na man, pero sempre me pesaran demasiado as súas setecentas e pico páxinas. Desta vez fixen músculo e lino de cabo a rabo.

Ben sabido é que nas antoloxías uns pasan para dentro e outros quedan fóra e a criba nunca se fai a gusto de todos. Niso, a poesía non é tan distinta ó fútbol, onde o equipo deseñado polo adestrador nunca cadra co de cada un dos os seareiros. Con sermos conscientes diso, problema resolto.

Nesta ocasión, o adestrador Arturo Casas quixo darlle voz ós seareiros e artellou unha antoloxía consultada, ou sexa, non foi el quen fixo a escolla ó seu gusto, senón que pediu a opinión de 200 persoas vinculadas dalgún xeito co asunto (autores, editores, críticos, profesores, ...). A cada un deles pediulle que elaborase un listado cun máximo de quince autores de poesía galega e outro cun máximo de dez libros. Fixeron os deberes máis ou menos a metade dos especialistas ós que se lles pediu colaboración.

Luz Pozo Garza

Despois de facer o cómputo de todo, Arturo Casas elaborou tres listados: un cos autores máis votados, outro coas obras  máis citadas e elaborou unha terceira lista coa suma da presenza dos autores na relación dos títulos, porque non ten por que haber relación directa entre as dúas listas anteriores, xa que un autor pode aparecer citado sen que se escolla ningunha das súas obras, igual que pode aparecer con máis dunha, e unha obra pode aparecer entre as preferidas, sen que, globalmente, o autor se considere con méritos para aparecer entre os escollidos.

Se observamos as tres seleccións, vemos que en todas hai representación porcentualmente importante de autores vinculados dalgún xeito a Ribadeo, xa que Xavier Rodríguez Baixeras e Luz Poz Garza  están sempre presentes.

Xavier Rodríguez Baixeras

No primeiro listado, Xavier R. Baixeras é o 4º autor máis mencionado, só por detrás de Ferrín, Álvarez Cáccamo e Avilés de Taramancos. O 7º posto ocúpao Luz Pozo Garza, separada de Baixeras por Pilar Pallarés e Uxío Novoneyra.

No listado de obras, Códice Calixtino de Luz Pozo ocupa o 6º posto, precedida só por Con pólvora e magnolias (Ferrín), Herba aquí ou acolá (Cunqueiro), Estirpe (Ferrín), Livro das devoracións (PIlar Pallarés) e Cantos caucanos (Avilés de Taramancos). No posto 19 sitúase Fentos no mar de Xavier Rodríguez Baixeras e o listado das 25 máis mencionadas péchase con outra obra de Luz Pozo: Prometo a flor de loto.

No tercero listado, o que fai unha lectura sumatoria dos autores na relación dos títulos, Luz Pozo sitúase no 7º posto, seguida inmediatamente por Xavier Rodríguez Baixeras. Por diante deles, só Ferrín, Avilés de Taramancos, Cunqueiro, Pilar Pallarés, Xosé Mª Álvarez Cáccamo e Chus Pato.

Habería que mirar con calma as xeografías dos 25 autores que compoñen cada un dos listados de nomes e as dos autores das 25 obras máis citadas, pero non creo que ningún concello do tamaño de Ribadeo teña tanta presenza.

Sei que non se trata máis ca de estatísticas que son o resultado obxectivo de escollas subxectivas, pero ben orgullosos debemos estar os que por aquí habitamos de estar tan ben representados.

A invernía das palabras

Hai uns anos entrei nunha tenda irlandesa na que vendían os típicos recordos que se levan e despois estorban na casa. Entre todos os produtos, chamoume a atención que vendesen palabras escritas nunha especie de azulexos.

Si, eran palabras en irlandés, sen máis, unha por cada cadro. Supoño que se trataría de vocábulos en desuso ou deses que sempre aparecen nos listados de palabras fermosas cando toca poñerse melancólicos.  

Pareceume algo triste que alguén teña que pagar para ter cerca de si palabras que deberían formar parte da súa vida diaria, pero tampouco me sorprendeu a ocorrencia porque ben sei que hai palabras que morren cada día sen que ninguén as bote de menos nin rece por elas. Ata hai quen se empeña en acabar de rematalas.

Non dixen nada porque ó paso que imos non descarto montar un día un tenderete para forrarme vendendo palabras galegas pintadas en lousas. Palabras coma esas que Marilar Aleixandre chamou “descarreiradas” nun dos seus relatos. Xa sabedes: vagalume, bolboreta, ledicia, agarimo, ...polbo.

Acordeime daquela tenda irlandesa este nadal, cando vin na Estrada un escaparate dunha zapatería onde había pratos con palabras galegas relacionadas co inverno estrados no medio do calzado. Ben feito!, que neste triste país moita xente xa nunca di neve nin néboa e descoñece totalmente xiada, xistra e outras invernías.

FELIZ 2014

Ribadeo

Novos nomes en vellos papeis

Os oculistas tamén teñen dereito á vida, así que ultimamente deume por ler documentos antigos, deses que fan que un quede un pouco máis pitoño a cada liña que revisa.

Os vellos papeis usámolos moitas veces como referencia para sabermos de onde vimos porque a xente ten a manía de morrer antes de cumprir 600 anos, e encima non deixa vídeos. Pero hai que andar con tino, non se lle pode facer moito caso ó que escribían porque probas hai de que debían facer as cousas con apuro para acabar axiña e ir ver o partido.

Non sei o fiable que será no relativo á extensión das terras e a outros datos a información do Apeo de Aciveiro (1697) que lin estes días, pero os topónimos andan por alí como lle cadra. Por poñer só un par de exemplos, no mesmo documento atopei tres variantes de Vilatuxe, a parroquia natal de meu pai: Villatuxe, billatuxe e Villatuge. Tamén dei con dúas de Freixeiro, o lugar onde me aprenderon as primeiras letras: Freijeiro e Freyxeyro. 

billatuxe

Villatuge

Villatuxe

Freyxeyro

Freigeiro

Ás veces vese, pola letra, que houbo varios autores e cada un saíu do apuro como lle cadrou, pero outras veces foi a mesma pluma a que bautizou de maneiras distintas o mesmo topónimo con poucas liñas de diferenza.

Hai que desenterrar e ler toda esta papelaxe, pero sen esquecer que estamos nos Séculos Escuros e andaba por estas terras moito espabilado deixando mostra da súa ignorancia.

O valego. As falas de orixe galega do Val do Ellas (Cáceres-Estremadura)

Portada do libro

Hai uns días estiven en Lugo na presentación de O valego. As falas de orixe galega do Val do Ellas (Cáceres-Estremadura), de Xosé Henrique Costas, acto organizado pola asociación "Culturadopaís".

A obra, na que o autor debulla multiples aspectos relacionados coa variante lingüística que el bautizou co glotónimo “valego” –parece razoable fuxir do termo “fala”, usado polas autoridades estremeñas, por inconcreto e tamén por evitarlle ós seus usuarios cargar coa denominación de “falofalantes”-, é o resultado de máis de vinte anos de investigación e inclúe datos inéditos a carón doutros que o autor xa publicara en varios artigos ó longo das dúas últimas décadas.

Trátase dunha lectura máis que recomendable na que conviven paixón e ciencia, como moi ben indica o académico Fernández Rei na introdución. Non é un simple traballo descritivo, non é “taxidermismo lingüístico” (en palabras do autor), senón que hai compromiso, hai intención de que ese estudo teña aplicación social e contribúa a enfrontar e reverter “mediante a difusión do coñecemento as inercias aniquiladoras destas e outras variedades lingüísticas galegas extramuradas”.

Precisamente, se traemos ó noso blog este libro é porque aínda que o cerne da obra son as falas de orixe galega do noroeste de Estremadura, o estudo inclúe un par de capítulos iniciais sobre lexislación que son perfectamente aplicables ó galego do occidente de Asturias. De feito, hai bastantes alusións a esta zona nas case 70 páxinas que ocupan estes apartados, titulados respectivamente “Contexto lexislativo e político das linguas minorizadas en España” e “Lexislación lingüística deliberadamente ignorada: a Carta Europea das Linguas Rexionais e Minoritarias (CELRM).

 

Xosé Henrique Costas

Tamén pode acaer ben un fragmento do remate do libro, que é unha evidente declaración de intencións: 

Para poñermos xa o ramo, e para a tranquilidade dos que viven obsesionados coa invasión de leiriñas e movementos de marcos, en última instancia tanto nos ten que estas falas sexan galegas ou austronésicas, que se escriban á portuguesa ou en alfabeto tibetano, que esta fala cheagase aquí no século IX ou no XIX, e que chegase en ovni ou en patera. É bo sabelo, por suposto, todo coñecemento é enriquecedor, pero non é o obxectivo prioritario. A nosoutros o que nos interesa de verdade é que esta fala entre nas escolas; que se publiquen libros, e-books, webs. blogs e revistas nela; que se empregue con naturalidade en medios locais e comarcais; que se utilice con normalidade nas administracións públicas do val, no eido sanitario-asistencial, na toponimia, nos actos relixiosos; que se coñeza e se recoñeza, que se ame, se difunda e se valore no resto de Estremadura, de España e de Europa; que a poidamos estudar e perfeccionar en cursos en liña e presenciais; que se cante nela tanto rock coma pop, rap ou folk; que dentro de vinte anos poidamos volver polo val e sigamos escoitando os nenos xogar nela. Todo isto é o que nos interesa de verdade, un interese que non teñen demostrado polo de agora os que se adicaron asepticamente á lingüística contemplativa, curriculable e autocompracente, ou á necrolingüística coleccionable, ou a coidar que ninguén lles fose sachar nunha leira que teñen de poulo porque a terra é deles.

Luís Villares e Quique Costas durante a presentación

En Lugo, o autor foi presentado polo maxistrado Luís Villares, de novo en Galicia despois dunha estadía profesional no País Vasco. Moito nos alegramos de contar de novo no país cun dos profesionais da xustiza máis comprometidos co uso do galego neste ámbito.

Outro poeta galego: Fernán Alba

Xa que estamos nun blog, direi que unha vez oín que alguén consideraba a Carlos Casares o primeiro blogueiro en galego polas súas diarias colaboracións "Á marxe" en La Voz de Galicia durante anos. Dicíase que publicaba en papel impreso porque non había internet.

Co mesmo razoamento digo eu que o poeta que hoxe nos ocupa foi tamén un blogueiro moito antes, aínda que en castelán, xa que publicou máis de 1000 artigos en revistas de varios países, compartindo cabeceira con autores da talla de Borges ou Onetti. 

Aquel blogueiro iniciou o seu labor en Ecos vegadenses, publicación da que foi cofundador con só 17 anos, a carón de Eustaquio Lago.

Hoxe queremos dar a coñecer un dos seus primeiros posts, un poema en galego publicado o 1 de xullo de 1924:

En realidade, cremos que o novidoso é precisamente o poema, porque non é Fernán Alba unha figura descoñecida. Trátase dun pseudónimo utilizado con certa frecuencia por Álvaro Fernández Suárez. Este é o único texto que lle coñecemos en galego, pero Álvaro Fernández Suárez é un autor de ampla obra en castelán, xa que habería que engadir máis dunha ducia de novelas e ensaios ós numerosos artigos ós que xa nos referimos.

Non imos entrar aquí en por que non é tan coñecido como sería esperable, tendo en conta a súa traxectoria literaria e política. Diso xa se ocupou con detalle Luís Casteleiro Oliveros, que analiza a súa andaina política, todos os seus libros e indica datos de todos e cada un dos seus artigos.

Non sabemos se foi por descoñecemento ou por esquezo, pero o certo é que o biógrafo asturiano non alude no seu minucioso estudo a este texto en galego, así que esta é a nosa pequena achega.